Diagnostyka celowana

Wymaz okołoodbytniczy i test na Giardia – diagnostyka celowana

Niektórych pasożytów nie wykryje standardowe badanie kału — potrzebne są badania celowane. Wymaz okołoodbytniczy (test taśmy klejącej) to najczulsza metoda rozpoznania owsicy, a test antygenowy Giardia w kale przewyższa zwykłą mikroskopię w wykrywaniu lambliozy. Lekarz online wskaże, które badanie jest właściwe dla Twoich objawów.

Najważniejsze

Przy świądzie odbytu (typowym dla owsicy) najczulsze jest badanie wymazu okołoodbytniczego pobranego rano, przed myciem — owsiki składają jaja wokół odbytu w nocy. Przy przewlekłej biegunce z podejrzeniem lambliozy czulszy od mikroskopii jest test antygenowy Giardia w kale. Oba badania są celowane — o ich wyborze decyduje obraz objawów i lekarz.

Wymaz okołoodbytniczy — najczulszy test na owsiki

Samica owsika nocą wędruje w okolicę odbytu i tam składa jaja — stąd charakterystyczny świąd. Ponieważ jaja nie trafiają do stolca, badanie kału w owsicy często wypada ujemnie. Czulszą metodą jest wymaz okołoodbytniczy, nazywany też testem taśmy klejącej (skotch test).

Pobranie polega na przyłożeniu przezroczystej taśmy klejącej (lub specjalnego wacika) do skóry wokół odbytu.
Materiał ocenia się mikroskopowo pod kątem jaj owsika.
Dla zwiększenia czułości badanie bywa powtarzane w kolejnych dniach.

Jak pobrać wymaz okołoodbytniczy — krok po kroku

Badanie jest proste i bezbolesne — można je wykonać u dziecka i u dorosłego. Dokładny zestaw (taśma czy wacik) i sposób zabezpieczenia próbki podaje laboratorium.

Pobranie wymazu krok po kroku

Rano, przed myciem

Próbkę pobierz zaraz po przebudzeniu — przed porannym myciem i przed wypróżnieniem.
Przyłożenie taśmy lub wacika

Przyłóż przezroczystą taśmę klejącą (stroną klejącą) lub wacik z zestawu do skóry wokół odbytu.
Zabezpieczenie próbki

Taśmę naklej na szkiełko/podłoże z zestawu lub umieść wacik w pojemniku. Opisz danymi i datą.
Dostarczenie i ewentualne powtórzenie

Dostarcz próbkę do laboratorium. Przy ujemnym wyniku, a utrzymujących się objawach, lekarz może zlecić powtórzenie w kolejnych dniach.

Test antygenowy Giardia — przy podejrzeniu lambliozy

Lamblie (Giardia intestinalis) wydalają cysty nierównomiernie, dlatego klasyczne mikroskopowe badanie kału ma ograniczoną czułość. Test antygenowy (immunoenzymatyczny, ELISA) wykrywa antygen Giardia w próbce kału i jest czulszą oraz bardziej powtarzalną metodą rozpoznania lambliozy.

Materiałem jest próbka kału (nie wymaz).
Czulszy niż pojedyncze badanie mikroskopowe na cysty.
Stosowany zwłaszcza przy przewlekłej biegunce, wzdęciach i spadku masy ciała po podróżach.

Które badanie celowane dla Twoich objawów

Wybór badania zależy od dominującego objawu. Poniżej proste zestawienie — ostateczną decyzję podejmuje lekarz po wywiadzie. Gdy objawy są niespecyficzne, punktem wyjścia pozostaje badanie kału, a całość ścieżek diagnostycznych porównujemy w przewodniku jakie badania na pasożyty.

Objaw a badanie celowane
Objaw wiodący	Podejrzenie	Badanie celowane
Świąd odbytu wieczorem/nocą	Owsica	Wymaz okołoodbytniczy (test taśmy)
Przewlekła biegunka, wzdęcia	Lamblioza	Test antygenowy Giardia w kale
Niespecyficzne objawy jelitowe	Różne pasożyty	Najpierw badanie kału (3 próbki)

Skonsultuj objawy i dobór badania

Skonsultuj objawy z lekarzem

Masz świąd odbytu, podejrzewasz owsicę u dziecka albo zmagasz się z przewlekłą biegunką po podróży? Opisz objawy online. Lekarz wskaże właściwe badanie celowane, wystawi skierowanie i — gdy wynik to potwierdzi — dobierze leczenie. Przegląd leków: leki na pasożyty.

Rozpocznij konsultację

Najczęściej zadawane pytania

Co to jest wymaz okołoodbytniczy?

To badanie na owsiki polegające na pobraniu próbki ze skóry wokół odbytu za pomocą przezroczystej taśmy klejącej lub wacika (test taśmy klejącej, skotch test). Materiał ocenia się mikroskopowo pod kątem jaj owsika. To najczulsza metoda rozpoznania owsicy.

Dlaczego wymaz pobiera się rano przed myciem?

Owsiki składają jaja wokół odbytu nad ranem. Poranna toaleta może je zmyć i zafałszować wynik. Dlatego próbkę pobiera się zaraz po przebudzeniu, przed myciem i wypróżnieniem.

Czy wymaz okołoodbytniczy wykrywa lamblie?

Nie. Wymaz okołoodbytniczy wykrywa owsiki. Przy podejrzeniu lambliozy stosuje się test antygenowy Giardia z próbki kału — jest czulszy niż samo badanie mikroskopowe na cysty.

Czym jest test antygenowy Giardia?

To badanie wykrywające antygen pierwotniaka Giardia w próbce kału metodą immunoenzymatyczną (ELISA). Jest czulsze i bardziej powtarzalne niż klasyczne mikroskopowe poszukiwanie cyst, dlatego bywa zalecane przy przewlekłej biegunce z podejrzeniem lambliozy.

Czy wymaz okołoodbytniczy można zrobić u dziecka?

Tak. Badanie jest proste i bezbolesne, często wykonuje się je właśnie u dzieci, bo owsica jest najczęstszą parazytozą wieku przedszkolnego. Próbkę pobiera się rano, przed porannym myciem. Interpretację i leczenie prowadzi lekarz.

Decyzja lekarza

O zakresie badań i ewentualnej e-recepcie decyduje lekarz podczas konsultacji — leczenie nie jest gwarantowane.

Lekarze z PWZ w RP

Konsultacje prowadzą lekarze z prawem wykonywania zawodu na terytorium Polski.

Konsultacja od 79 zł

Płacisz za ocenę medyczną online — bez wizyty stacjonarnej, gdy sprawa nadaje się do oceny zdalnej.